Najczęściej odwiedzana strona na świecie. Wyszukiwarka, dzięki której powstał zwrot „google it” i..  religia (żartobliwy Church of Google).  Symbol wszechwiedzy, prostoty – i sukcesu.Dawno, dawno 12 lat temu dwóch doktorantów Uniwersytetu Stanforda – Amerykanin Larry Page i Rosjanin Siergiej Brin opracowało  metodę analizy powiązań hipertekstowych – algorytm BackRub, potem przemianowany na PageRank. Wykorzystali go do stworzenia prototypu wyszukiwarki internetowej, która, w przeciwieństwie do dotychczasowych rozwiązań, działała na zasadzie analizowania linków zwrotnych do dokumentu (backlinks), na podstawie których rozmieszczała pozycje w wynikach wyszukiwania.  Ponosząc coraz większe koszty (związane z tworzeniem pierwszego serwera i bazy danych), rozpoczęli poszukiwanie inwestorów.

Potencjał nowego rozwiązania dostrzegł Andy Bechtolsheim- jeden z założycieli firmy Sun Microsystems, który zainwestował sto tysięcy dolarów  na rozwój nowo założonej Google Inc.

Początkowo Page i Brin nosili się z zamiarem sprzedaży wyszukiwarki – jednak portal Excite uznał proponowaną cenę miliona dolarów za zbyt wysoką, a cały pomysł za mało przyszłościowy.  W tym samym czasie wyszukiwarka indeksowała już 60 milionów stron i była chwalona za szybkość działania, innowacyjność i precyzję wyszukiwania.

W 1999 roku Google zostało doinwestowane kwotą 25 milionów dolarów, pochodzącą od funduszy inwestycyjnych wysokiego ryzyka ( Kleiner Perkins  i Sequoia Capital), co pozwoliło na rozbudowę serwerów i przeniesienie siedziby firmy do Mountain View.

W 2000 roku wprowadzono 15 wersji językowych wyszukiwarki, usługę AdWords (założyciele Google sprzeciwiali się reklamie w formie wyskakujących okienek, uznając ją za irytującą; wprowadzili proste reklamy tekstowe, prezentowane obok wyników wyszukiwania). Prezesem spółki został Eric Shmidt.

W 2001 roku Google zaprezentowało wyszukiwarkę obrazów, która już na starcie indeksuje 250 mln. plików graficznych. Otwarto pierwszą filię zagraniczną – w Tokio.

W 2004 roku Google zadebiutowało na giełdzie, zyskując gigantyczny kapitał inwestycyjny.

Google wciąż się rozwijało, wprowadzając nowe usługi i wykupując dysponujące dużym potencjałem serwisy.  Dzięki wprowadzeniu platformy blogowej – Bloggera – użytkownicy Google zyskali możliwość samodzielnej kreacji zawartości sieci. Gmail (2004) został uznany za jedną z najbardziej przyjaznych użytkownikowi usług poczty elektronicznej, system reklamowy AdSense przyniósł wysokie zyski, Google Maps i Google Earth (2005) okazały się kolejnym sukcesem. Z kolei portal społecznościowy Orkut nie spełnił pokładanych w nim nadziei, przegrywając konkurencję m.in. z Facebookiem. W 2004 roku Google osiągnęło najwyższy w historii procentowy udział w rynku wyszukiwarek internetowych z wynikiem 84.7% wszystkich wyszukiwań.

W 2006 roku Google wykupiło serwis YouTube i udostępniło aplikacje Google Apps i Google Docs, prezentując koncepcję przyszłościowej pracy „w chmurze”. Rok później wyszukiwarka indeksowała już miliard stron.

Dalszy rozwój firmy obejmuje m.in. tworzenie oprogramowania do urządzeń mobilnych (system Android), wprowadzenie własnego systemu operacyjnego (Chrome) i inicjatywy dążące do przeniesienia większości operacji na komputery centralne (praca „w chmurze”), a także umożliwienie współtworzenia m.in. dokumentów przez połączonych siecią użytkowników w czasie rzeczywistym.

Czy potrafisz wyobrazić sobie świat bez internetu? Świat, w którym listy otrzymywałbyś po tygodniu, wiadomości czerpałbyś z gazet, a z przyjaciółmi rozmawiałbyś tylko bezpośrednio lub telefonicznie? Świat bez rezerwacji biletów, bez interaktywnych map, bez dostępnych na zawołanie odpowiedzi na najbardziej wymyślne pytania?

Tak właśnie wyglądał świat w 1957. Kiedy Związek Radziecki wystrzelił pierwszego sztucznego satelitę Ziemi, w dowództwie armii USA zapanowała panika. Nagle realnym stało się zniszczenie central łączności – odpowiednika ośrodkowego układu nerwowego armii – i nie dysponowano żadną realną możliwością przeciwdziałania chaosowi, jaki musiałby po takim ataku nastąpić.

Aby znaleźć rozwiązanie w ramach Departamentu Obrony USA powołano do życia ARPA – Advanced Research Projects Agency. Miała ona opracować nowe technologie informacyjne oraz zaadaptować je dla celów militarnych. Od początku nawiązała współpracę z amerykańskimi uczelniami wyższymi i prywatnymi korporacjami. Pięć lat później, w 1962 r. Paul Baran z Rand Corporation stworzył wraz z przyjaciółmi koncepcję sieci opartej na wymianie pakietów informacji -przesyłania podzielonej na części wiadomości  między nadawcą i odbiorcą. Tzw. packet switching pozwalał na wymianę informacji między różnymi maszynami przy użyciu tego samego połączenia,ponieważ każdy z pakietów zawierał – na wzór listów i paczek pocztowych – m.in. adres docelowy, zapobiegając ewentualnemu zagubieniu. Idea „sieci rozproszonej„, pozbawionej wrażliwych na zniszczenie central i umożliwiającej komunikację nawet w wypadku zniszczenia sporej części była tym, czego potrzebowano.

Siecią połączono amerykańskie uczelnie – uniwersytety w Utah, Santa Barbara, Los Angeles oraz Instytut Stanforda. Wkrótce sieć, nazwana ARPANET,  rozrosła się, łącząc większe ośrodki akademickie w kraju. Eksperymentowano z różnymi metodami przesyłu i adresowania danych, ostatecznie przyjęto system TCP/IP i DNS.

W latach 80, ze względu na coraz większy zasięg i ułatwienie dostępu do sieci, do użycia weszła nazwa Internet. Wojsko zaprzestało prac nad projektem, który przejęły w całości instytuty naukowe i uczelnie. Rozwój sieci umożliwiło cofnięcie zakazu wykorzystania jej do celów komercyjnych (1991) oraz stworzenie przez naukowców z CERN-u koncepcji sieci dokumentów hipertekstowych – World Wide Web. W grudniu 1990 powstała pierwsza strona internetowa, a w 1992 – pierwsza graficzna przeglądarka internetowa Mosaic. Szyfrowanie pakietów danych zapewniło poufność informacji i stanowiło  dodatkowy impuls stymulujący rozwój sieci.  Poczta elektroniczna i komunikatory internetowe (pierwszy nowoczesny – ICQ [1996]) , wyszukiwarki internetowe (AltaVista 1995), sklepy internetowe i wielkie portale w krótkim czasie odmieniły świat.

Dzisiaj, 20 lat po powstaniu pierwszej strony istnieje ponad 155 milionów stron internetowych, z których korzysta prawie 30% ludzkości. Ilość danych w internecie ocenia się na ponad 5 milionów terabajtów (TB) – w przybliżeniu odpowiada to księdze o 524.288.000.000.000 stron.

Ochrzczony przez prasę „Wielkim Mózgiem” – wielkim, zajmował bowiem 64 metry kwadratowe i ważył ponad 27 ton, mózgiem – ponieważ potrafił wykonać do pięciu tysięcy działań na dziesięciocyfrowych liczbach w ciągu sekundy. Bezcenny, choć warty 6 milionów dzisiejszych dolarów. Destruktywny – to dzięki niemu opracowano broń termojądrową – i konstruktywny, bowiem pomógł matematykom w dopracowaniu teorii liczb losowych i opracowaniu metod prognozowania pogody.

ENIAC-a stworzyli ludzie i potrzeby. Po I wojnie światowej armia odczuwała brak tablic artyleryjskich, których opracowywanie nie nadążało za rozwojem artylerii. Początkowo zatrudniono matematyków i specjalistów, którzy korzystać mieli z istniejącego sprzętu, szybko okazało się jednak, że jest to zadanie niewykonalne. Przypadkiem o kłopotach z tym związanych dowiedzieli się twórcy  zaawansowanego klakulatora,  fizyk John W. Mauchly  oraz inżynier elektronik John Presper Eckert . W 1943 roku dołączył do nich – jako obserwator i koordynator z ramienia US Army matematyk Herman Heine Goldstine i oficjalnie rozpoczęto Projekt PX.  O konstruowanym urządzeniu szybko dowiedział się John von Neumann i, razem z zespołem z Los Alamos, tak mocno zaangażował się w projekt, że pierwsze obliczenia ENIAC-a poświęcone były bombie atomowej, a nie tablicom artyleryjskim.  Seria skomplikowanych testów (obejmowały ponad milion kart perforowanych) , a także dalsze przebudowy i udoskonalenia spowodowały, że Projekt PX został ukończony dopiero w 1946 roku.

Efekt był imponujący: czterdzieści dwie  czarne szafy z blachy stalowej – każda o wymiarach 300x 60x 30 centymetrów, ustawione w kształcie litery „U”. Szesnaście rodzajów lamp elektronowych, 18 800 sztuk;  6000 komutatorów, 1500 przekaźników, 50 000 oporników. Pół miliona ręcznie wykonanych lutowań. Maszyna ważyła 27 ton i pobierała 140 kW mocy. Do wentylacji zastosowano dwa silniki Chryslera o mocy 12 KM każdy; szafy wyposażono w ręcznie regulowane nawilżacze powietrza, zaś termostat wstrzymywał pracę komputera, jeśli temperatura wewnątrz którejkolwiek z jego części przekraczała 48 °C.  Trzy zapasowe, większe od innych szafy przesuwne na kółkach, dołączane w miarę potrzeb w odpowiednim miejscu do zestawu. Interakcję z maszyną umożliwiały trzy stoły funkcyjne – ruchome pulpity sterownicze do wprowadzania liczb bądź instrukcji do kalkulatora.

ENIAC-a uruchomiono po raz pierwszy w 1947 roku, a więc trzy lata po komputerach z serii Colossus i aż 6 lat po niemieckim Z3. Pracował w systemie dziesiętnym zarzuconym później na rzecz dwójkowego, był niewygodny w obsłudze, zacinał się i psuł średnio co pół godziny. Dysponował jednak olbrzymią jak na swoje lata mocą obliczeniową – i znakomitą prasą. Dlatego też do dziś w powszechnej świadomości to on, a nie konstrukcja niemiecka czy brytyjska, dzierży tytuł pierwszego komputera świata.

Nazwa „komputer” wywodzi się z łacińskiego „computare” – liczyć, obliczać. Współczesny komputer jest urządzeniem służącym do wielokrotnego i powtarzalnego przetwarzania informacji zapisanych w postaci ciągu cyfr lub sygnału ciągłego, składowania ich i przekazywania uzyskanego wyniku w czytelny dla użytkownika sposób.

Już w starożytności istniały urządzenia ułatwiające ludziom liczenie, tak proste, jak abakus czy zwykły karbowany kij, jak i złożone – na przykład słynny Mechanizm z Antykithiry.

W ciągu wieków udoskonalano je, osiągając coraz wyższą „moc obliczeniową” – od stosunkowo prostej Pascaliny Blaise’a Pascala, która umożliwiała tylko dodawanie i odejmowanie, przez zdolną już do dzielenia, mnożenia i wyciągania pierwiastków kwadratowych  maszynę liczącą Leibniza aż po projekt maszyny analitycznej Charlesa Babbage’a – nigdy nie zrealizowanego projektu pierwszego w historii programowalnego komputera.  Równocześnie z próbami mechanicznymi rozwijała się teoria – wielcy matematycy opracowywali podstawy współczesnej informatyki: system binarny (Napier, Leibniz), karty perforowane i wreszcie – teoretyczny model komputera Alana Turinga.

Wszystkie maszyny liczące pozbawione aktywnych elementów elektronicznych zaliczamy do komputerów zerowej generacji.

Znaczenie komputerów szybko stało się jasne dla zaniepokojonych napięciami międzynarodowymi rządów. Potencjalne możliwości tych maszyn, tak w dziedzinie wykonywania niezbędnych dla rozwoju uzbrojenia, jak i kryptografii były olbrzymie. W dwudziestoleciu międzywojennym nastąpił gwałtowny rozwój teorii i praktyki budowy elektronicznych maszyn liczących, sfinalizowany trzema konstrukcjami:

Colossus: brytyjska maszyna cyfrowa oparta na pracach Turinga. Zbudowany w 1943 roku, służył do łamania szyfrów niemieckich.

Z3: automatyczny komputer o zmiennym programie, zbudowany w Niemczech przez Konrada Zuse w 1941.Wykorzystywany był do obliczeń związanych z aerodynamiką.

ENIAC: amerykański komputer elektroniczny, ukończony w 1946 roku przez zespół pod kierunkiem von Neumanna. Wykorzystywany przez armię do tworzenia tablic artyleryjskich, rozwoju teorii broni atomowej oraz prognozowania pogody. Wykorzystywali go również matematycy, pomógł w rozwoju teorii liczb losowych i analizowaniu błędów w zaokrąglaniu.

Powszechnie przyznaje się palmę pierwszeństwa ENIAC-owi – ponieważ jako jedyny został oficjalnie przedstawiony. Po odtajnieniu projektu brytyjskiego oraz zrewidowaniu błędnego poglądu o niedoskonałości niemieckiego Z3 to właśnie temu ostatniemu  należy przyznać miano pierwszego funkcjonalnego komputera na świecie.

Komputery opierające się na lampach elektronowych zaliczamy do maszyn pierwszej generacji. Należał do niej również polski XYZ.

Następnym krokiem było zastosowanie do konstrukcji komputerów półprzewodników pod postacią tranzystorów. Mniejszy pobór mocy i zmniejszenie wymiarów, a także znaczące zwiększenie mocy obliczeniowej doprowadziło do powstania tak zwanych superkomputerów (np. Cray-1). Komputery wykorzystujące tranzystory zaliczamy do drugiej generacji.

Rewolucję w budowie komputerów przyniosło zastosowanie układów scalonych. Na niewielkiej powierzchni zgromadzono od kilku, do kilkunastu struktur półprzewodnikowych, pozwalając na dalsze zmniejszenie rozmiarów. Skonstruowanie mikroprocesora i wykorzystanie go w praktyce wyznaczają datę narodzin komputerów trzeciej generacji. Pierwsze takie komputery wyprodukowała firma IBM w roku 1965, w Polsce w 1973 skonstruowano komputer Odra 1305 (co ciekawe ostatnie Odry pracowały do kwietnia 2010 roku).

W chwili obecnej pracujemy na komputerach czwartej generacji, charakteryzujących się wykorzystaniem układów scalonych o wielkim stopniu miniaturyzacji. Stworzono komputery osobiste (PC), co razem z rozwojem internetu doprowadziło do tzw. cyfrowej rewolucji.